A Travellerspoint blog

Entries about food

Dünyanın Biraları: Japonya

Besleyici ve serinletici...


View Seyahat & Philippines & Japan on acikbilet's travel map.

japan.jpg

Japonya'da malt özlü içecekler, içerdikleri malt oranına göre dörde ayrılıyor ve sadece %67 ve üzeri malt oranına sahip olanlar bira (Japonca “biru”) olarak adlandırılabiliyor. Biradan alınan vergi oranı çok yüksek olduğu için bira fiyatları her şeyin pahalı olduğu Japonya'ya göre bile pahalı, o yüzden büyük üreticiler olan Sapporo, Kırın, Asahi ve Suntory düşük malt oranlı biramsı içecekler üretiyor ve happoşu olarak adlandırılan bu grup, biradan daha fazla tüketiliyor. Tadı birayı andırsa da happoşunun güzelim Japon lager'inin yerini tutması tabii ki mümkün değil. Sapporo'ya gidip kitsch objelerle süslü müzesini gezdiğimiz için mi bilemiyorum, ama en beğendiğim marka Sapporo oldu. Hele Sapporo'dan dönerken yataklı trende yudumladığım Sapporo Classic'in tadı hala damağımda.

Neler İçtik:

Burada yer alanlar hakiki biralar. Köpüklü katkıları için Takaya ve Jun'a arigato gozaimas demeyi borç bilirim.

Sapporo Black Label
Sapporo Classic
Yebisu Premium
Yebisu Black
Kaitakushi Beer
Kırın Draft Beer
Asahi Dry
Oirase Brewery – Lager
Suntory
Otaru Brewery – Wiessbier
Otaru Brewery – Pilsner

Barış Pala

Posted by acikbilet 19:32 Archived in Japan Tagged food Comments (0)

Hindistan'da inançlar, vejetaryenlik, Gandhi

Bharat masala

25 °C
View Seyahat on acikbilet's travel map.

bharat_masala.jpg
Hindistan'dan lezzetler (1)

Yarımadanın orta kuzeyindeki Khajuraho'daki bir “veg restoran”da güney yemeklerine olan hasretimizi giderirken, içeri Hindu bir çift girdi ve mutfağın “pure veg”, yani pür vejetaryen olup olmadığını sordu. Mutfağa yumurta girdiğini, yani pür olmadığını öğrenince, başka bir yer aramak üzere sokağa döndüler.

İnançların insanların bedenlerinde, giysilerinde, takılarında ve yaşadıkları mekanlarda birbirinden kesin çizgilerle ayrılarak temsil edildiği Hindistan'da, farklı dinler ya da mezhepler, takipçilerinin beslenme geleneklerinde de yerini buluyor. “Yediğin neyse osun” şiarını düstur edinen toplumsal gruplar için tencerelerinde fokurdayanlar, kimliklerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda. İnsanlar, gündelik hayatlarını ve toplumsal ilişkilerini de diyetleri çerçevesinde yaşıyor. Örneğin, Jain dinine mensup bir kadın, pazara gittiğinde filesine asla havuç, soğan, turp gibi yerin altında yetişen sebzelerden doldurmuyor, çünkü Jainler insanlar ve hayvanlar gibi bitkilerin de ruhunun olduğuna inanıyor ve kök bir bitkinin yenmesi, ruhu olan bir canlının öldürülmesi olarak kabul edildiği için caiz değil. Öte yandan, Hinduizm'de kast sisteminin tepesinde bulunan brahminler, yemeklerine alt kastlardan bir kişinin gölgesi düşse yiyeceğinin “kirlendiğini” düşünüp yemeyi reddedebiliyor.

Bu örnekler tabii genel olarak sofular açısından geçerli, ancak sözü edilen yer Hindistan olunca sofuluk da zaman zaman uç bir durumu ifade etmekten çıkabiliyor: Geçen ay The Hindu gazetesinde okuduğumuz bir habere göre, Orissa'da çocuklarını gönderdikleri okulun yemekhanesinde “dalitler”in (2) yemek pişirdiğini öğrenen veliler ayaklanmışlardı. Gandhi'nin 1900'lerin başında, toplumun onun zamanına kadar “dokunulmaz” olarak adlandırılan, yani bir kasta mensup olmalarına izin verilmeyerek dışlanan ve ancak pis işlere layık görülen kesimini dokunulur kılma girişimi bile hala yerini bulmuş görünmüyor.

the_moral_..rianism.jpg
Barış, Gandhi'nin yazılarından derlenen Vejetaryenliğin Ahlaki Temeli'ni okurken

Gandhi, Ahmedabad'daki aşramını kurduktan sonra “dokunulmaz”ları -ya da kendi verdiği isimle “harijan”ları- onunla birlikte yaşayan diğer kişilerle eşit görmüş ve mutfakta yemek yapmak dahil her tür görevi üstlenmelerini sağlamış. Bu hareketiyle toplumun büyük bir tabusuna karşı gelen Gandhi, en yakınındakilerle dahi ters düşmüş. Çevresindekilerce mutfağına “pis insanlar”ı soktuğu düşünülerek sırt dönülse de, yazdıkları okunduğunda Gandhi'nin temizlik konusunda ne kadar titiz olduğu ve beslenme konusunda çok düşündüğü görülebiliyor.

İlk öğrencilik yıllarından itibaren kendini vejetaryenlik üstüne kafa yormak zorunda bulan Gandhi, otobiyografisinde “kötü arkadaşlar”ının yönlendirmesiyle bir dönem ailesinden gizlice et yediğini itiraf ediyor. Nedeniyse, Hindistan'ı sömüren Britanyalıların et yedikleri için güçlü olduklarına ve et yemediğinden güçsüz kalan Hintlileri hakimiyet altına aldıklarına kanaat getirmesi. Vejetaryenlik yeminini eğitim görmek üzere Britanya'ya gitmeden önce annesinin zoruyla eden Gandhi, yeni hayatında et yemediği için büyük zorluklar çekmiş, ama yine de yeminini bozmamış. Daha sonraları, Hinduizm'i anlamaya çalıştığı sıralarda vejetaryenliğin ahlaki boyutu üzerine düşündükçe zaman içinde annesine hak verdiğini anlatan Gandhi, et yememe felsefesini “Hakikat”e ulaşmak için izlediği yolun parçası olarak geliştirmiş. Ona göre, et yemek Britanyalıların bedenlerini besleyip güçlendiriyor olabilir, ama vejetaryenlik insanın ruhunu besleyen ve güçlendiren bir erdem. Vejetaryenlik Gandhi için spiritüel olduğu kadar politik bir anlama da sahip: Hiçbir canlıya zarar vermemeyi gerektiren ahimsa (şiddet karşıtlığı) hareketinin temel bir gereği.

Dini ve politik geleneğin parçası olarak vejetaryen mutfağın hakim olduğunu zevkle fark ettiğimiz Hindistan'da, her ne kadar hijyenik koşullar genel olarak ciddi bir sorun olsa da, yemek saatinin gelmesini iple çeker hale geldik. Baharatlı ve acılı karışımlarla hazırlanan yiyecekler, bundan böyle mutfağa girdiğimizde malzemelere bambaşka bir gözle bakmamızı sağlayacak kadar ilham verici.

Deniz Koç

(1) Sol baştan tanıtacak olursak: Yumurtasız domatesli omlet ve peynirli sandviç - sev puri - rava masala dosa ve uttapam- sheera (bir çeşit irmik helvası) - Bangalore'daki çiftlikte çalışırken öğle molasında yediğimiz sebze yemeği, yanında papad ve ragi topuyla beraber - güneyde muz yaprağı üzerinde servis edilen thali - dev paper masala dosa - mantarlı parotta - pav bhaji

(2) Gandhi'nin zamanında “dokunulmaz”ların adı “harijan” olarak değiştirilmiş. Ancak Hindistan'ın anayasasını yazan ve kendi de “dokunulmaz” olan Ambedkar, adı değişse de “harijan”ların yine aynı duruma mahkum kaldığını düşünerek Gandhi'yle fikir ayrılığına gitmiş. Hukuk insanı olması bir yana, Ambedkar, onun ardından kendilerine “harijan” değil “dalit” denmesini isteyen aynı toplumsal kesim tarafından artık kutsal kabul edilmiş ve tanrılaştırılmış durumda. Ülkenin her yanında boynuna çiçekten yapılmış bir kolye asılmış ve önüne adak olarak hindistancevizi bırakılmış bir Ambedkar büstü ya da heykeli bulabiliyorsunuz.

Not: Başlıktaki Bharat, Hindistan'ın kendi yerel dillerindeki ismi. Anadolu'ya “baharat”ın bu topraklardan geldiğini düşünecek olursak, Türkçede neden bu ismi kullandığımız anlaşılıyor gibi geldi. Tabii yolda etimoloji sözlüğüne bakmaya fırsat bulamadığımdan işkembeden atma hakkımı kullanıyorum.

Posted by acikbilet 22:53 Archived in India Tagged food Comments (2)

Patlıcanımla Oynama!

BT Brinjal

sunny 25 °C
View Seyahat on acikbilet's travel map.

john_ve_sw.._kap_s_.jpg

Hindistan'da geçirdiğimiz süre 3 aya yaklaşıyor. Bir ülkede bu kadar uzun süre kalınca – İngilizce yayın yapan gazete ve televizyon kanallarının yardımıyla – ülkenin gündemini takip etmeye başladık. Yakın geçmişte büyük kıtlıklar yaşayan ve yetmişli yıllardaki yeşil devrim (1) ile tarımsal üretimdeki verimliliği artırarak nüfusunu besleyebilir hale gelen ülkede gıda fiyatları ve tarım politikaları ile ilgili haberler hemen hemen her gün medyada yer buluyor.

Bundan yaklaşık iki ay önce çevre bakanı genetiği değiştirilmiş patlıcanın yaygın olarak üretilmesine izin verildiğini açıkladığında, konuya duyarlı kesimlerin devam eden protestoları iyice yükseldi ve bakan konu iyice inceleninceye kadar BT tipi patlıcanın ekimiyle kararın askıya alındığını duyurdu. (Genetik yapısına eklenen Bacillus Thuringiensis bakterisi nedeniyle tartışmaya konu olan patlıcana “BT Patlıcan” deniyor.) Takip edebildiğim kadarıyla genetiği değiştirilmiş organizmaların yetiştirilmesine karşı olan kesim, BT tipi patlıcan tohumunu üretip satacak olan ve %26'sı bu konuda dünyanın en büyük şirketi Monsanto'ya ait olan şirketin haksız kazanç elde edeceğini, deneme üretimleri yapılmış olsa da yeni organizmanın insan ve çevre sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerinin bilinmediğini, genetiği değiştirilmiş tahılların yaygın olarak üretilmesini takiben, ilk olarak genetiği değiştirilmiş bir sebzenin üretimine başlanmasıyla yöresel, doğal türlerin kayboluşunun hızlanacağını savunuyor. Gazetelerde görüşleri sayfa sayfa yayımlandığı için üretici şirketin lobicileri oldukları hissi uyandıran GDO savunucularıysa hali hazırda yaygın olarak kullanılan tohumun da hibrid bir tohum olduğunu, bitkinin gelişme evresinde hem kök hem de meyveyi korumak üzere yüksek miktarda kimyasal ilaç kullanıldığını, BT tipi patlıcanın meyvesininse genetik olarak böceklere karşı dayanıklılığı olduğu için sadece gövdesinin ilaçlanmasının yeterli olacağını, tohumun mevcut tohuma karşı daha pahalı olmasına rağmen üretim masrafının ve verimin daha yüksek olacağını dile getiriyorlar.

hasat_bekl..agi_ler.jpg
Hasat bekleyen "ragi"ler...

Organik bir çiftlik kurmak üzere Amerika'dan Hindistan'a giderken yol üstündeki ülkeleri gezen ve Türkiye'ye geldiklerinde İstanbul'da konuğumuz olan John ve Swetha'nın Bangalore'daki çiftliklerine tanışmamızdan yaklaşık bir yıl sonra gittik. Çapa sallayıp toprakla haşır neşir olduğumuz 10 gün boyunca konvansiyonel ve organik tarım ile ilgili artan merakım, patlıcan tartışmaları ile daha da pekişti. Toprağın ve yeraltı sularının kirlenmesine yol açan konvansiyonel tarım daha ne kadar sürdürülebilir? Mikro çeşitlilik prensibine dayanan organik tarım büyük ölçekte yapılabilir, yeterli üretim sağlanabilir mi? Herkesin içine sinecek genetik modifikasyonlar mümkün değil midir? Tüketim alışkanlıkları değiştirilmeden, üretim modelleri değişebilir mi? Epey bir araştırma yapmadan yukarıdaki sorulara yanıt bulup bir fikir oluşturamayacağım. Daha sonra bu konuya tekrar dönmek istiyorum.

Barış Pala

(1) Adı yeşil devrim olsa da bu devrim çevreye duyarlılık anlamında yeşil değil. İnşa edilen barajlar ve kanallar aracılığıyla sulanan topraklarda, verimliliği artırılmış tohumların, kimyevi gübre ve kimyasal ilaçlar eşliğinde yetiştirilmesi diye özetlenebilecek ve Amerikalı tarım uzmanı Norman Ernest Borlaug önderliğinde gelişen bu hareket, Hindistan'da milyonlarca insanın ölmesine yol açan açlık sorununa çare olmuş. Ancak bununla birlikte uzun vadede ülkenin gelir dağılımındaki bozukluğu pekiştirmiş ve giderek daha fazla kullanılan kimyevi ilaçlar, gübreler ve yoğun sulama nedeniyle toprağı fakirleştirip çevreye zararlı sonuçlar doğmasına yol açmış.

Posted by acikbilet 02:19 Archived in India Tagged food Comments (0)

Dünyanın Biraları: Orta Amerika

Besleyici ve serinletici...


View Seyahat & Mexico & Central America on acikbilet's travel map.

leon.jpg
Titiz çalışmalarım esnasında çekilmiş bir fotoğrafım

Hemen hemen bütün Orta Amerika ülkelerinde sadece bir, bilemediniz iki üretici olduğundan bira çeşitliliğinden bahsetmek biraz zor. İçtiğimiz tüm biraların tatları birbirine benzer olsa da birinciliği, ikisi de Nikaragua birası olan Toña ve Victoria'ya veriyor, Kosta Rika'dan Imperial'e mansiyonu layık görüyorum.

Belikin – Belize
Gallo – Guetamala
Cabro – Guetamala
Pilsener – El Salvador
Imperial – Honduras
Barena – Honduras
Toña – Nikaragua
Victoria – Nikaragua
Victoria Frost – Nikaragua
Imperial – Kosta Rika
Bavaria – Kosta Rika

Barış Pala

Posted by acikbilet 01:04 Archived in Nicaragua Tagged food Comments (2)

(Entries 1 - 4 of 13) Page [1] 2 3 4 » Next